December 8, 2021

Nhasiupdate

Chuyên trang RHM

Ống thuốc tê nha khoa – P2

Cảm giác nóng rát khi bơm tê

Nguyên nhân có thể do 1 trong những yếu tố sau:

1. Phản ứng bình thường với pH acid của thuốc tê.

2. Thuốc tê bị nhiễm 1 vài chất hóa học từ dung dịch khử trùng.

3. Thuốc tê bị đun nóng.

4. Thuốc tê có chứa thuốc co mạch.

Vài giây ngay sau khi bơm thuốc tê, bệnh nhân thường có cảm giác nóng rát nhẹ. Đây là phản ứng rất bình thường do độ pH thấp của dung dịch thuốc tê, thường chỉ kéo dài 1 vài giây, cho đến khi thuốc tê đạt hiệu lực, và thường gặp ở những loại thuốc tê có chứa epinephrine hay levonordefrin (pH ~ 3.3 – 4.5).

Cảm giác nóng rát nặng thường do thuốc tê bị các chất hóa học trong dung dịch khử trùng khuếch tán vào. Dù cảm giác này thường chỉ gây khó chịu nhẹ, nhưng đôi khi những chất khử trùng như alcohol có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, như dị cảm sau điều trị và phù nề.

Dung dịch thuốc tê được làm ấm quá mức cũng gây cảm giác nóng rát khi bơm tê. Thuốc tê ở nhiệt độ phòng là tốt nhất đối với bệnh nhân.

Việc thêm chất co mạch và chất chống oxi hóa (Natri bisulfite) làm giảm pH dung dịch thuốc tê xuống còn 3.3 – 4.5, nên tính acid cao hơn so với những dung dịch thuốc tê không có chất co mạch. Đôi khi pH thuốc tê còn giảm xuống do Natri bisulfite bị oxi hóa thành Natri bisulfate. Có thể hạn chế nguy cơ này bằng cách kiểm tra kĩ hạn sử dụng thuốc tê trước khi sử dụng.

Pittông bị dính

Ngày nay, “pittông bị dính” thường hiếm gặp vì người ta không sử dụng paraffin mà thay vào đó là silicone để bôi trơn. Paraffin bị đông cứng vào những ngày trời lạnh (<16 độ).

Nắp nhôm bị mòn

Nắp nhôm có thể bị mòn khi ngâm ống thuốc tê trong dung dịch khử trùng có chứa muối amonium bậc IV, chẳng hạn như benzalkonium chloride (dung dịch khử trùng lạnh).

Nắp nhôm bị gỉ

Nắp nhôm bị gỉ chứng tỏ có ít nhất 1 ống thuốc tê trong hộp thiếc đã bị vỡ hoặc rò rỉ. Ngày nay vỉ thuốc tê làm bằng nhựa nên gỉ nắp nhôm cũng ít khi xảy ra.

Rò rỉ thuốc tê trong khi bơm

Do kim được vặn vào ống chích không đúng, lỗ đâm của kim vào màng cao su không có dạng tròn hoặc bị lệch tâm. Lắp kim đúng vào ống chích, sau khi đã được nạp ống thuốc tê vào thì kim sẽ đâm vào màng cao su, tạo lỗ hình tròn. Khi sử dụng áp lực lên pittông thì dung dịch thuốc tê sẽ đi vào lòng kim. Nếu nạp ống thuốc tê vào sau khi kim đã được gắn thì ngược lại, sẽ tạo lỗ hình trứng chứ không phải hình tròn, và bị lệch tâm. Khi sử dụng áp lực, 1 phần thuốc tê đi vào lòng kim, 1 phần rỉ ra ngoài thông qua kẽ hở giữa kim và màng cao su, chảy vào miệng bệnh nhân (H5.19).

Hình 5.19. (A) Lỗ đâm đúng trung tâm trên màng cao su. (B) Lỗ đâm lệch tâm (mũi tên) sẽ gây rò rỉ thuốc tê.

 

Tuy nhiên do ống thuốc tê khi được nạp sẽ trượt thẳng vào trong ống chích chứ không phải nạp từ phía bên nên sự rò rỉ này cũng hiếm gặp.

Vỡ ống thuốc tê

Nguyên nhân chủ yếu là sử dụng ống thuốc tê đã bị nứt gãy do quá trình vận chuyển. Nếu có 1 ống thuốc tê trong vỉ bị vỡ thì nên kiểm tra tất cả những ống còn lại, đặc biệt là vùng cổ ống thuốc tê và vị trí quanh pittông. Sử dụng ống thuốc tê bị nứt có thể gây vỡ ống thuốc tê vào miệng bệnh nhân, gây nuốt phải thủy tinh. Ngoài ra nếu nắp nhôm bị méo mó hoặc hư hại thì phần ống thủy tinh cũng có thể bị ảnh hưởng, không nên sử dụng (H7.11).

Hình 7.11. Nắp nhôm bị hư.

 

Gãy vỡ ống thuốc tê có thể xảy ra khi sử dụng ống thuốc tê có pittông bị thòi ra ngoài. Đẩy pittông ngược trở lại vào ống sẽ gây gãy vỡ.

Xem lại phần 1 tại đây.

Nguồn: Handbook of Local Anesthesia – Stanley F. Malamed