1001 tip chỉnh nha – P5

Xem lại các phần trước tại đây.

CHƯƠNG 2. NEO CHẶN

2. Neo chặn trung bình

Loại neo chặn này cho phép 50% sự di gần của răng cối lớn và 50% neo chặn, còn được gọi là neo chặn tương hỗ. Theo Nanda, đây được gọi là neo chặn loại B, trong đó việc đóng khoảng diễn ra tương đối cân xứng, với mức độ dịch chuyển tương đương của các răng trước và răng sau trong quá trình đóng khoảng. Các khí cụ này được làm từ dây SS tròn 0.036″, hàn vào khâu răng cối lớn, gắn vào các sheath (ống) trên khâu răng cối, hoặc dán trực tiếp lên răng.

Các khí cụ neo chặn trung bình:

1. Cung Nance.
2. Cung khẩu cái ngang (TPA).
3. Viaro Nance.
4. Cung lưỡi.

2.1. Cung Nance

Đây là một trong những khí cụ neo chặn được sử dụng nhiều nhất hiện nay và là lựa chọn neo chặn hàng đầu trong các trường hợp đã thực hiện di xa răng cối lớn hàm trên trước đó. Cung Nance gồm một khối acrylic nhỏ có kích thước tương đương đồng xu (đường kính khoảng 1 cm), tựa lên niêm mạc khẩu cái cứng ở vùng nếp nhăn khẩu cái.

Khí cụ được làm từ dây SS tròn 0.036″, có các phần tựa trên răng cối lớn và trên khẩu cái cứng thông qua khối acrylic. Khí cụ này có thể được dán lên răng cối lớn hay hàn vào khâu răng cối lớn (neo chặn cố định), hoặc gắn vào sheath (ống) trên răng cối lớn (neo chặn tháo lắp).

Ưu điểm

1. Loại neo chặn này tựa lên khẩu cái cứng để chống lại sự di gần của răng cối lớn trong giai đoạn kéo lùi răng trước.
2. Chi phí thấp và dễ chế tạo.
3. Có thể được sử dụng trong giai đoạn răng hỗn hợp ở các trường hợp mất răng sớm để bảo tồn khoảng leeway, cũng như trên hệ răng vĩnh viễn để duy trì khoảng nhổ răng.
4. Duy trì chiều dài cung răng.

Nhược điểm

1. Có thể gây loét khẩu cái cứng do khối acrylic lưu giữ thức ăn hoặc do lực kéo lùi phía trước quá lớn làm khối acrylic ép mạnh vào khẩu cái.
2. Khí cụ có thể bị tuột ra nếu là loại tháo lắp.
3. Tốn nhiều thời gian hơn do phải gửi labo.
4. Phần acrylic càng lớn thì neo chặn càng mạnh, nhưng đồng thời mắc thức ăn cũng sẽ nhiều hơn, và bệnh nhân không phải lúc nào cũng thích nghi tốt.
5. Trong trường hợp cung Nance gắn trực tiếp lên răng cối lớn thì có thể bị bong do lực nhai.

Khuyến cáo

1. Sử dụng trong thời gian ngắn để tránh gây loét.
2. Đánh bóng kỹ cả hai mặt acrylic trong quá trình chế tạo nhằm làm giảm lưu giữ thức ăn.
3. Không khuyến cáo cho những bệnh nhân vệ sinh răng miệng kém.
4. Tạo các bờ viền acrylic càng tròn càng tốt để tránh chèn ép vào khẩu cái.
5. Cung Nance dán trực tiếp giúp duy trì tính toàn vẹn mô nha chu, đặc biệt ở những bệnh nhân có vấn đề nha chu.
6. Nếu là loại tháo lắp, nên tháo cung Nance mỗi tháng một lần để cải thiện vệ sinh răng miệng cho bệnh nhân.
7. Nếu là loại cố định, hướng dẫn bệnh nhân sử dụng bơm tiêm chứa dung dịch chlorhexidine gluconate để tránh kích ứng nướu hoặc hình thành loét.
8. Có thể đặt ở răng cối nhỏ khi thực hiện di xa răng cối lớn hàm trên bằng lò xo mở NiTi.

2.2. Cung khẩu cái ngang (cung TPA)

Cung TPA băng qua khẩu cái và nối hai răng 6 hàm trên. Đây là khí cụ neo chặn trung bình hiệu quả, chế tạo đơn giản nhất và được bác sĩ chỉnh nha sử dụng nhiều, tạo thành một đơn vị neo chặn chống lại sự di gần của răng cối lớn và xu hướng xoay gần kèm nghiêng chân răng về phía lưỡi.

Để chế tạo khí cụ này, cần lấy dấu với các khâu đã được gắn lên răng 6 hàm trên, sau đó đổ mẫu thạch cao cùng với khâu nằm trong dấu. Tiếp theo bẻ dây SS 0,036″ để tạo cung khẩu cái ngang, giữ khoảng cách hở 1–2 mm giữa dây cung và niêm mạc khẩu cái.

Cung khẩu cái ngang có thể là loại cố định, được hàn vào khâu răng 6 hoặc dán trực tiếp lên mặt trong răng cối lớn. Cũng có thể là loại tháo lắp bằng cách gắn vào các ống mặt trong (sheath) trên khâu răng cối lớn.

Ưu điểm

1. Đây là một khí cụ đa chức năng được sử dụng làm neo chặn trung bình để duy trì chiều dài cung răng trong trường hợp nhổ răng (TPA thụ động), đồng thời còn có thể được sử dụng để: