Phục hình cho răng đã điều trị nội nha – P4

Xem lại phần 1 tại đây và phần 2 tại đây, phần 3 tại đây.

Chương 4. Chốt sợi

Giới thiệu

Răng đã điều trị nội nha thường được coi là dễ gãy, nhưng ý tưởng củng cố răng bằng cách đặt chốt đã từng bị chỉ trích nặng nề. Với kiến thức này và quan ngại rằng việc đặt chốt có thể mang lại các rủi ro khác như thủng chân răng, nhiều bác sĩ thường tránh sử dụng chốt khi có thể. Tuy nhiên, nếu cấu trúc răng còn lại không đủ để hỗ trợ phần cùi giả thì việc sử dụng chốt là lựa chọn duy nhất nếu muốn đặt phục hồi đảm bảo chất lượng.

Chốt sợi được giới thiệu trên thị trường vào năm 1990, với mục tiêu cung cấp sự nâng đỡ đàn hồi hơn cho phần cùi giả so với chốt kim loại. Việc giảm ứng suất lên cấu trúc răng được cho là giảm nguy cơ gãy chân răng.

Chốt sợi

Chốt sợi đầu tiên được làm từ sợi carbon, sắp xếp theo chiều dọc và nhúng trong khung nền nhựa epoxy. Sợi carbon màu đen nhanh chóng được thay thế bằng sợi thạch anh và thủy tinh màu trắng trong suốt, thẩm mỹ hơn (Hình 4-1), và hiện nay là thành phần tiêu chuẩn của chốt sợi.

Tính chất cơ học

Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và lâm sàng đánh giá tích cực về tính chất cơ học của chốt sợi carbon. Tuy nhiên, hiệu suất của các chốt chứa sợi thạch anh và sợi thủy tinh đã dẫn đến chốt sợi carbon bị loại bỏ.

Ban đầu, độ bền uốn và mô-đun đàn hồi của chốt sợi được cho là gần giống với ngà răng. Nhưng thực tếlà chốt sợi có mô-đun đàn hồi thấp hơn chốt kim loại, nhưng vẫn cao gấp ba đến bốn lần so với ngà răng.

Một điểm khác biệt quan trọng giữa chốt sợi và chốt kim loại là chốt sợi mất nhiều độ bền uốn khi chịu tải lặp đi lặp lại trong môi trường ẩm hoặc khi trải qua chu kỳ nhiệt. Điều này liên quan đến sự suy giảm của khung nhựa mà các sợi được nhúng vào. Cơ chế thất bại của răng được phục hồi bằng chốt sợi thường không phải là gãy chân răng, như thường thấy với chốt kim loại, mà là bong chốt, điều này có thể đi kèm với rò rỉ bờ viền và sự phát triển của sâu răng thứ phát.

Khả năng liên kết với composite

Liên kết của chốt sợi với composite, khi sử dụng trong tái tạo cùi, chủ yếu là cơ học vi mô, nhờ sự không đều trên bề mặt chốt cung cấp lưu giữ cho nhựa liên kết (Hình 4-2).

Các nghiên cứu lâm sàng

Bằng chứng lâm sàng ủng hộ việc sử dụng chốt sợi rất phong phú và phần lớn vượt trội so với bằng chứng ủng hộ chốt kim loại.

Phần lớn các nghiên cứu triển vọng về chốt sợi báo cáo tỷ lệ thất bại khoảng 2–5% sau 2–5 năm sử dụng lâm sàng. Hầu hết các trường hợp thất bại xảy ra do chốt bị bung, vỡ phần phục hồi composite được nâng đỡ bởi chốt hoặc sâu răng thứ phát.

Xét theo bằng chứng hiện có, có thể kết luận rằng phục hồi bằng chốt sợi–cùi giả composite hiệu quả trong việc ngăn ngừa mất răng đã điều trị nội nha do gãy chân răng. Răng đã điều trị nội nha, được phục hồi bằng chốt sợi nhưng không được làm mão có thể gặp nguy cơ mất cấu trúc răng do sâu răng thứ phát. Có đủ bằng chứng khoa học và lâm sàng để ủng hộ việc sử dụng chốt sợi thay vì chốt kim loại trong phục hồi răng đã điều trị nội nha.

Gắn cố định chốt sợi

Nếu không có triệu chứng lâm sàng hay dò mủ, phục hồi sau điều trị nội nha có thể thực hiện ngay trong cùng lần hẹn với trám bít ống tủy.

Răng một chân

Chốt sợi có thể sử dụng để phục hồi hầu hết các răng một chân đã điều trị nội nha. Nếu thành ngà mỏng, phục hồi bằng chốt sợi và composite có thể bảo tồn răng tốt nhất (Hình 4-3).