Phục hình cho răng đã điều trị nội nha – P6

Xem lại các phần trước tại đây.

Chương 7. Điều trị nội nha lại cho răng đã được phục hồi bằng kỹ thuật dán và chốt sợi

Giới thiệu

Thuật ngữ “bệnh lý sau điều trị” bao gồm tất cả các trường hợp viêm quanh chóp răng còn tồn tại, tái phát hoặc mới xuất hiện liên quan đến răng đã điều trị nội nha (Hình 7-1).

Tình trạng này, do nhiễm khuẩn hệ thống ống tủy, thường đi kèm với vùng thấu quang quanh chóp trên phim X-quang, ảnh hưởng khoảng 5–35% các răng đã điều trị nội nha.

Rò rỉ ở thân răng liên quan đến sâu răng thứ phát, bong dán và mất phục hồi thân răng thường là nguyên nhân gây ra bệnh lý nội nha sau điều trị. Sau khi loại bỏ phục hồi bị lỗi và sâu răng thứ phát, thường cần thực hiện điều trị nội nha lại để loại bỏ nhiễm trùng ống tủy.

Việc tháo bỏ chốt thường là một khó khăn lớn trong điều trị nội nha lại, đặc biệt nếu chốt được gắn bằng xi măng dán.

Chẩn đoán

Việc xác định chốt sợi hiện đại trên X-quang tương đối dễ dàng, nhưng các chốt cũ, có đặc tính thấu quang trên phim thì có thể khó nhận biết. Trong trường hợp này, trên X quang thường thấy một ống tủy dường như trống rỗng có thể bị bao quanh bởi một đường mảnh, đậm do xi măng.

Cần phải quyết định xem có nên tháo mão hay là điều trị xuyên qua mão. Điều trị xuyên qua mão khó vì dụng cụ cần được đưa theo trục dài của chốt để loại bỏ. Mặc dù ống tủy mang chốt có thể nhận biết dễ dàng, nhưng những ống tủy khác cần điều trị lại thì có thể khó xác định.

Lựa chọn hợp lý thường là tháo mão.

Dụng cụ hỗ trợ

Như nhiều thủ thuật nha khoa khác, sử dụng dụng cụ đúng cách rất quan trọng. Các dụng cụ này có thể bao gồm:

• Dụng cụ tháo mão và cầu răng
• Thiết bị phóng đại
• Dụng cụ quay
• Thiết bị siêu âm và đầu siêu âm

Các thiết bị phóng đại có thể là kính lúp đơn giản, có hoặc không có đèn bổ sung, và kính hiển vi phẫu thuật.

Kính hiển vi phẫu thuật giúp điều trị nội nha lại dễ dàng hơn rất nhiều. Tuy nhiên, kính hiển vi chưa được sử dụng rộng rãi trong thực hành nha khoa tổng quát, chủ yếu do chi phí đầu tư cao cũng như yêu cầu đào tạo và làm quen đối với cả nha sĩ lẫn trợ thủ. Trong khi đó, kính lúp thì được sử dụng phổ biến hơn trong thực hành.

Khi làm việc với kính hiển vi, vị trí lý tưởng của nha sĩ thường là phía sau đầu bệnh nhân, ở “12 giờ”. Bệnh nhân nằm cổ hơi ngửa, đặc biệt khi làm việc với răng hàm dưới. Trợ thủ nha khoa cần có kính lúp riêng và được đào tạo làm việc bốn tay dưới kính phóng đại.

Nguyên tắc lấy chốt sợi

Khác với chốt kim loại, chốt sợi không thể lấy ra bằng cách phá liên kết dán đơn giản bằng siêu âm hay kỹ thuật kéo.

Chốt sợi phải được cắt ra bằng mũi khoan kết hợp với siêu âm, theo hướng sợi của chốt, để tách các sợi khỏi khung nhựa của chúng.

Dụng cụ quay

Có nhiều loại mũi khoan cán dài dùng để lấy chốt sợi. Mũi khoan cán dài giúp giữ đầu tay khoan ngoài tầm nhìn của nha sĩ, còn mũi khoan cán hẹp, như mũi cổ ngỗng (goose-neck) và mũi dài, cho phép quan sát sát đầu mũi khoan (Hình 7-6 và 7-7).

Mũi Gates-Glidden và mũi Gates-Glidden “belly” cải tiến cũng phù hợp cho mục đích trên. Những dụng cụ này có thể dùng với có hoặc không có nước làm mát, nhưng phải cẩn thận để tránh cắt áp lực mạnh và quá nhiệt sâu trong ống tủy.

Việc bơm rửa và làm khô bề mặt ngà luân phiên cũng giúp phân biệt giữa composite và ngà răng.

Thiết bị siêu âm

Có nhiều loại đầu siêu âm bằng thép hoặc phủ kim cương dùng để cắt vật liệu nha khoa và mô răng. Hầu hết được điều khiển bởi máy siêu âm piezoelectric công suất cao (Hình 7-8 đến 7-10).

Khả năng cắt của chúng không hiệu quả bằng mũi khoan kim cương tay khoan nhanh, nhưng chuyển động rung cho phép tách vật liệu composite khỏi ngà cẩn thận, tốt nhất là dưới sự hỗ trợ của kính phóng đại. Nguy cơ thủng răng cũng được giảm bớt, mặc dù vẫn phải hết sức thận trọng.

Quy trình tháo chốt