Bài viết này không nhằm mục đích tổng quan toàn diện về giải phẫu miệng mà thay vào đó là tổng quan về các cấu trúc liên quan đến răng khôn. Kiến thức này là cần thiết để tránh các biến chứng phẫu thuật. Mặc dù không có quy trình phẫu thuật nào là không có rủi ro nhưng hầu hết các răng khôn lệch ngầm đều có thể được nhổ bỏ một cách an toàn và tiên lượng được.
Biến chứng thần kinh sau khi nhổ răng khôn lệch ngầm
Tổn thương các dây thần kinh răng dưới, thần kinh lưỡi, thần kinh hàm móng và thần kinh má có thể gây ra biến đổi hoặc mất hoàn toàn cảm giác ở phần dưới của khuôn mặt bên bị ảnh hưởng.
Phần lớn các biến chứng thần kinh nghiêm trọng là do tổn thương thần kinh răng dưới hoặc thần kinh lưỡi. Hầu hết các chấn thương này đều gây ra thay đổi cảm giác tạm thời, nhưng trong một số trường hợp có thể là vĩnh viễn.
Tổn thương các dây thần kinh này có thể gây tê (mất cảm giác), dị cảm (cảm giác bất thường), giảm cảm giác hoặc rối loạn cảm giác (cảm giác bất thường khó chịu). Tổn thương thần kinh lưỡi và thần kinh liên quan đến dây nhĩ cũng có thể gây mất vị giác ở 2/3 trước lưỡi.
Tổn thương thần kinh hàm móng đã được báo cáo là cao tới 1.5% sau khi nhổ răng khôn hàm dưới, nhưng điều này có thể là do sử dụng banh kéo lưỡi.
Biến chứng mạch máu
Chảy máu trong và sau phẫu thuật nhổ răng khôn có thể xảy ra chủ yếu do các yếu tố tại chỗ như tổn thương mô mềm và mạch máu. Chảy máu toàn thân không phổ biến và không cần xét nghiệm máu thường quy trước phẫu thuật cho bệnh nhân không có tiền sử bệnh lý liên quan.
Chảy máu từ nhổ răng khôn hàm dưới phổ biến hơn chảy máu từ răng khôn hàm trên (tỉ lệ lần lượt là 80% và 20%), vì sàn miệng có nhiều mạch máu. Mặt trong xa của răng khôn hàm dưới, đặc biệt là mạch máu và động mạch phụ ở khu vực này có thể bị cắt dẫn đến chảy máu nhiều. Mối nguy hiểm trước mắt nhất đối với một bệnh nhân khỏe mạnh bị chảy máu nặng sau nhổ răng là ảnh hưởng đường thở.
Hầu hết tình trạng chảy máu sau phẫu thuật nhổ răng khôn có thể được kiểm soát bằng áp lực. Các phương pháp cầm máu sẽ được thảo luận kỹ hơn ở bài sau.
Mô mỡ đệm vùng má
Mỡ má là một cấu trúc có thể gặp phải khi nhổ răng khôn lệch, thường thấy nhất khi đường rạch vạt được thực hiện quá xa so với R7 trên. Mỡ má là một lớp mỡ sâu nằm ở hai bên mặt và được bao quanh bởi các cấu trúc sau:
- Phía trước: góc miệng
- Phía sau: cơ cắn
- Phía gần: cơ mút
- Phía xa: cơ da cổ, mô dưới da và da
- Phía trên: cơ gò má
- Phía dưới: cơ hạ góc miệng (depressor anguli oris muscle )
Mô mỡ đệm vùng má có chức năng lấp đầy các khoảng mô sâu, hoạt động như các miếng đệm trượt khi cơ nhai và cơ mặt co lại, đồng thời đệm các cấu trúc quan trọng khỏi sự co cơ hoặc lực đẩy từ bên ngoài. Thể tích của mô mỡ má có thể thay đổi trong suốt cuộc đời của một người.
Hố dưới hàm
Hố dưới hàm là khoang ở hai bên, nằm ở phía trong thân xương hàm dưới và bên dưới đường hàm móng.
Hố dưới hàm chứa tuyến nước bọt dưới hàm, tạo ra 65% đến 70% nước bọt. Chân răng khôn thường nằm gần với hố dưới hàm.
Vỏ xương phía lưỡi ở khu vực này có thể mỏng hoặc mất hoàn toàn. Do đó, lực quá mức hoặc đặt sai vị trí có thể làm bật các mảnh chân răng hoặc thậm chí toàn bộ răng vào hố dưới hàm gần đó.
Xoang hàm
Xoang hàm trên là một khoảng trống hai bên nằm trong xương hàm trên, phía trên các răng sau hàm trên. Kích thước và hình dạng của xoang hàm trên rất khác nhau giữa các cá nhân và trong cùng một cá nhân.
Răng và chân răng khôn hàm trên thường nằm gần xoang hàm trên. Khoảng cách giữa chóp chân răng sau hàm trên và xoang hàm đôi khi nhỏ hơn 1 mm. Các biến chứng liên quan đến việc nhổ răng khôn hàm trên bao gồm thông xoang, dịch chuyển chân răng hoặc răng vào xoang và nhiễm trùng xoang sau phẫu thuật.
Hố dưới thái dương
Các hố dưới thái dương là một khoang có hình dạng không đều nằm ở phía dưới cung gò má và phía sau xương hàm trên.
Mặc dù hiếm gặp nhưng vẫn có những trường hợp được ghi nhận về răng khôn hàm trên di chuyển vào hố dưới thái dương. Biến chứng này rất có thể xảy ra trong quá trình nhổ sớm các răng khôn lệch sâu ở gần vòm miệng.
Không giống như xoang hàm trên, hố dưới thái dương không phải là một khoảng trống mà chứa nhiều cấu trúc quan trọng, bao gồm thần kinh, động mạch và tĩnh mạch. Răng khôn di chuyển vào hố dưới thái dương được coi là một biến chứng nặng.
Lựa chọn ca, bao gồm cả rủi ro và khó khăn trong phẫu thuật, sẽ được thảo luận trong các bài tiếp theo.
Nguồn: Impacted Third Molar – John Wayland.
Bài viết liên quan
Kỹ thuật nhổ răng tiểu phẫu – P5
Kỹ thuật nhổ răng tiểu phẫu – P4
Kỹ thuật nhổ răng tiểu phẫu – P3