April 21, 2026

NhasiUpdate

Chuyên trang RHM

Răng bị nha chu nhưng chỉ định điều trị nội nha – tại sao?

Phức hợp ngà-tủy và nha chu thông thương với nhau qua các con đường chủ yếu là ống ngà, lỗ chóp răng và các ống tủy bên.

 

Hình 1. Các con đường thông thương giữa nha chu-nội nha: 1. Lỗ chóp chân răng, 2: Ống tủy bên. 3: Ống tủy phụ. 4: Ống ngà.

 

 

 

Ống ngà và lỗ chóp

Các ống ngà chạy từ tủy đến tiếp nối men-ngà răng và tiếp nối xi măng-ngà, có đường kính khoảng 2,5 micron ở phía tủy và khoảng 1 micron ở đầu đối diện.

 

Hình 2. Ống ngà.

 

 

Trong điều kiện bình thường, ống ngà không thông với mô nha chu do có xi măng chân răng. Khi có bệnh lý nha chu (lộ bề mặt chân răng), thiếu xi măng bẩm sinh và nạo chân răng có thể tạo ra sự thông thương giữa ống ngà và môi trường miệng.

Lỗ chóp là đường thông thương chính giữa nội nha và nha chu và là kênh trao đổi chính cho các bệnh theo cả hai hướng.

 

Hình 4-18 Lỗ chóp của chân ngoài gần R16.

 

Ống tủy bên

Các ống tủy bên khá phổ biến và có thể được tìm thấy dọc theo toàn bộ bề mặt chân răng và ở chỗ phân nhánh của các răng nhiều chân.

Theo một nghiên cứu về hình thái ống tủy do Walter Hess (năm 1925) thực hiện, tỷ lệ xuất hiện ống tủy bên ước tính khoảng 43,5%.

Các ống tủy bên lớn hơn chứa tủy răng và sợi được kết nối chặt chẽ với ống tủy chính.

 

Hình 4.Ống tủy bên.

 

Các ống tủy bên chắc chắn đóng vai trò là “cửa ra” từ nội nha sang nha chu, giả thuyết về “cửa vào” theo hướng ngược lại, tức là hướng nha chu sang nội nha, vẫn đang được nghiên cứu.

 

ẢNH HƯỞNG CỦA BỆNH NHA CHU VÀ ĐIỀU TRỊ NHA CHU LÊN NỘI NHA

Một số tác giả đồng ý rằng bệnh nha chu có thể gây biến đổi trên tủy răng.

Tổn thương tủy trong bệnh nha chu chỉ có thể xảy ra trong trường hợp bệnh nha chu tiến triển, khi mảng bám vi khuẩn bao phủ toàn bộ lỗ chóp.

 

 

 

Langeland và cộng sự (năm 1974) xác định có bệnh lý viêm tủy ngược dòng do bệnh nha chu. Viêm tủy ngược dòng có thể dẫn đến hoại tử tủy.

Về ảnh hưởng của điều trị nha chu lên nội nha, Schilder (năm 1978) cho rằng viêm tủy ngược dòng có thể xuất phát từ điều trị nha chu. Việc điều trị nha chu có thể gây hoại tử tủy khi việc cung cấp máu cho tủy răng thông qua ống tủy phụ bị cắt đứt bởi một dụng cụ nạo (nạo nha chu—cắt một mạch máu bên—mất nguồn cung cấp máu dẫn đến thiếu máu tại chỗ và hoại tử tủy).

 

 

Hình 6. Bệnh nhân 45 tuổi bị áp xe quanh chóp cấp. X quang trước điều trị cho thấy vùng thấu quang quanh chóp và phía xa của chân răng cửa bên hàm trên. Tổn thương tạo đường dò ở mặt ngoài và trong khe nướu. Răng không đáp ứng với các thử nghiệm tủy. Không có tiền sử chấn thương và không phát hiện sâu răng. Có tình trạng viêm nha chu mãn tính nhẹ ở người lớn với tiến triển chậm. Có tiêu mào xương theo chiều dọc được ghi nhận ở mặt xa. Có một túi nha chu mặt xa ngoài giới hạn 9 mm ở đường dò của khe nướu. Việc mở tủy răng được thực hiện mà không cần gây tê, khẳng định chẩn đoán hoại tử tủy.

 

 

 

Hình 7. X quang sau điều trị cho thấy một ống tủy bên khá rõ ở 1/3 cổ ở phía xa chân răng. Chẩn đoán là tổn thương nha chu nguyên phát kèm theo tổn thương nội nha thứ phát, viêm tủy và hoại tử tủy ngược dòng do điều trị nha chu. X quang lại vài tháng sau đó cho thấy có sự lành thương của xương (với độ sâu thăm dò còn lại là 5 mm) và tình trạng nướu khỏe mạnh. Các dấu hiệu của tổn thương quanh chóp trước đó không còn được phát hiện nữa.

 

 

 

Hình 8. Tái khám sau 7 năm.

 

 

Về khả năng nhiễm trùng tủy thứ phát do bệnh nha chu, đây là biểu hiện rất hiếm gặp và chỉ xảy ra khi bệnh nha chu bộc lộ chóp chân răng, từ đó làm thông thương tủy răng với môi trường miệng. Trong trường hợp này, mô có thể bị nhiễm trùng và chúng ta có thể thấy tình trạng viêm tủy ngược dòng hoặc hoại tử do bệnh nha chu gây ra.

 

Nguồn: Restorative Dentistry Treatment Procedures and Future ProspectsFranco Brenna.

Nhasiupdate
Nhasiupdate
Hãy gửi tin nhắn cho mình nhé!
Send a message