Hàm tháo lắp nhựa dẻo

Những trường hợp mất răng bán phần có thể được điều trị bằng nhiều lựa chọn khác nhau như cấy ghép implant, phục hình răng cố định hoặc hàm giả tháo lắp. Mỗi phương thức là một lựa chọn điều trị khả thi và có những ưu điểm cũng như nhược điểm riêng.

Tình trạng nâng đỡ của răng trụ, thời gian mất răng, tình trạng sức khỏe tổng quát và khả năng chi trả của bệnh nhân là những yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định điều trị tình trạng mất răng bán phần.

Các thiết kế hàm giả thông thường với móc bằng kim loại, đặc biệt là khi xuất hiện ở vùng thẩm mỹ là yếu tố cản trở chính đối với nhiều bệnh nhân trong việc chấp nhận hàm giả tháo lắp.

Hàm giả bán phần làm từ nhựa acrylic khá phổ biến nhưng đặc tính cơ học của nó gây ra hạn chế khi sử dụng lâu dài.

Kỷ nguyên của hàm giả bán phần “dẻo” đã được mở ra kể từ khi nhựa polyamide (nylon) được giới thiệu vào những năm 1950 và chúng nhanh chóng trở thành một giải pháp thay thế khi thực hiện hàm giả không kim loại. Kể từ năm 2007, một số loại nhựa nhiệt dẻo đã được cung cấp trên thị trường dành riêng cho chế tạo hàm giả như Valplast, Sunflex, Duraflex, Flexite, Proflex, Lucitone và Impak.

Tuy nhiên, các nghiên cứu về đặc tính của các loại vật liệu dẻo khác nhau này còn rất ít.

ĐẶC TÍNH CỦA HÀM NHỰA DẺO

Hàm nhựa dẻo có khả năng lắp được vào các vùng lẹm để tăng khả năng lưu giữ.

Các loại nhựa dẻo hiện đang được sử dụng có độ dẻo cao và bề mặt mềm hơn so với nhựa acrylic nên bệnh nhân cảm thấy dễ chịu hơn khi đeo.

Vì ít có nguy cơ gãy nhờ có tính đàn hồi cao và không hề cứng nhắc, nền hàm nhựa dẻo có thể được làm mỏng hơn, nên chúng nhẹ hơn và mỏng hơn so với hàm tháo lắp nhựa cứng acrylic hoặc kim loại.

Bản chất chắc chắn và linh hoạt của vật liệu hoàn toàn phù hợp với điều kiện tự nhiên trong miệng, đơn giản hóa thiết kế và cho phép nylon nhiệt dẻo hoạt động như một chất giảm ứng suất tích hợp nhằm mang lại chức năng vượt trội và phân bổ ứng suất tốt.

Hàm giả mềm ít ảnh hưởng đến niêm mạc vùng mang hàm giả và ít thay đổi trên niêm mạc. Vùng mang hàm giả của hàm nhựa dẻo khỏe mạnh hơn và ít thay đổi mô hơn so với hàm giả acrylic truyền thống.

Hàm nhựa dẻo thể thích ứng với hình dạng và chuyển động của miệng và vì lý do này, chúng thoải mái hơn nhiều khi đeo. 

Vật liệu nhựa nhiệt dẻo được sử dụng chủ yếu cho hàm giả nâng đỡ trên niêm mạc vì tính dẻo khiến nó không phù hợp để sử dụng làm tựa mặt nhai cứng chắc. Sự nâng đỡ như vậy có nguồn gốc hoàn toàn từ sống hàm  còn lại và không có sự nâng đỡ nào từ răng thật, có thể áp dụng cho cả vùng mất răng giới hạn và mở rộng về phía xa.

SO SÁNH HÀM NHỰA DẺO VỚI CÁC LOẠI HÀM GIẢ THÁO LẮP KHÁC

Hàm nhựa dẻo với hàm khung đúc

Về phía bác sĩ, việc sửa soạn trên miệng khá tốn thời gian, sau đó còn phải yêu cầu một số kỹ thuật khảo sát có tay nghề cao trong chế tác hàm khung.

Các bộ phận đúc đòi hỏi phải sửa soạn chính xác cho mặt phẳng dẫn hướng và tựa mặt nhai.

Về phía bệnh nhân, bệnh nhân nhận thấy hàm khung đúc đắt hơn hàm nhựa dẻo. Hơn nữa, hàm khung khá nặng so với hàm nhựa và do đó tương đối khó đeo.

Sự so sánh lớn tiếp theo là tính thẩm mỹ. Các nylon nhiệt dẻo là vật liệu “trong mờ” cho phép nhìn thấy được mô bên dưới, đảm bảo độ thẩm mỹ tuyệt vời. Hơn nữa, hàm nhựa dẻo hoàn toàn không có móc bằng kim loại. Móc cũng được làm bằng nylon nhiệt dẻo nên có thể đặt móc đến tận răng nanh mà không ảnh hưởng đến thẩm mỹ.

Hàm nhựa dẻo so với hàm nhựa acrylic cứng thông thường

Răng nhựa dẻo không bị gãy ngay cả khi được cố ý ném từ trên cao trong khi bệnh nhân đeo hàm giả toàn bộ hoặc bán hàm bằng acrylic thường đến nha sĩ với tình trạng gãy hàm vì chúng rất giòn. Hàm nhựa dẻo cho thấy khả năng tương thích sinh học tuyệt vời còn hàm giả Acrylic có thể gây dị ứng do hàm lượng monome tự do, độ xốp cao, khả năng hút nước cao, có mùi hôi và khó lắp vào khi có vùng lẹm. 

Trong hầu hết các trường hợp, hàm giả acrylic rất khó lắp vào những vùng lẹm sâu. Hơn nữa, nó có xu hướng bị cong vênh nếu quá nóng trong quá trình đánh bóng hoặc trong quá trình đệm hàm.

Trong một nghiên cứu được tiến hành về sự ưu tiên giữa hai loại vật liệu nền hàm giả; hàm nhựa dẻo so với hàm acrylic thông thường, 100% bệnh nhân ưa thích hàm nhựa dẻo hơn hàm giả acrylic.

PHÂN LOẠI NHỰA NHIỆT DẺO THEO VẬT LIỆU

Nhựa nhiệt dẻo trở nên mềm dẻo và  có thể uốn được ở nhiệt độ cụ thể và trở lại trạng thái rắn khi làm nguội, được sử dụng để chế tạo hàm nhựa dẻo. Có nhiều loại nhựa nhiệt dẻo khác nhau, dưới đây chỉ liệt kê 1 vài loại phổ biến.

1. Nhựa nhiệt dẻo polyamid (thường được gọi là nylon nhiệt dẻo)

Nylon là một chất liệu đa năng, phù hợp với nhiều ứng dụng. Nylon thể hiện tính dẻo cao, độ bền cơ học, khả năng chịu nhiệt và hóa chất. Nó có thể dễ dàng sửa đổi để tăng độ cứng và khả năng chống mài mòn. Do sự cân bằng tuyệt vời giữa độ bền, độ dẻo và khả năng chịu nhiệt, nylon là ứng cử viên nổi bật cho các ứng dụng thay thế kim loại. Nylon khó điều chỉnh và đánh bóng hơn nhưng nhựa có thể bán trong suốt và mang lại thẩm mỹ cao hơn.

Trên thị trường hiện nay có 3 loại nylon nhiệt dẻo thông dụng là: Proflex, Valplast và Sunflex.

2. Nhựa Acetal

Acetal nhiệt dẻo có đặc tính cơ học ngắn hạn tốt, nhưng có độ ổn định lâu dài tốt hơn. Nhựa acetal rất bền, chống mài mòn và gãy vỡ tốt, đồng thời rất dẻo, khiến nó trở thành vật liệu lý tưởng để làm móc tạo hình sẵn cho hàm giả bán phần, hàm khung, cầu răng tạm, máng nhai và trụ cấy ghép, răng giả trên hàm tháo lắp, khí cụ chỉnh nha…

Acetal không có độ trong mờ tự nhiên và vẻ ngoài thẩm mỹ như một vài loại nhựa nhiệt dẻo khác.

3. Polyester nhiệt dẻo

Nhựa Polycarbonate là vật liệu polyester đặc biệt. Chúng thể hiện độ bền và tính dẻo tốt, nhưng khả năng chống mài mòn thấp hơn so với nhựa acetal. Tuy nhiên, polycarbonate có độ trong mờ tự nhiên và độ hoàn thiện rất tốt. Nhựa polyester không phù hợp với hàm khung.

ƯU ĐIỂM CỦA HÀM NHỰA DẺO

1. Dễ lắp vào vùng lẹm, nền hàm thích ứng tốt với vùng lẹm. Mức độ điều chỉnh cần thiết tại thời điểm lắp hàm giảm đi rất nhiều. Điều này còn làm giảm các than phiền về chấn thương do nền hàm gây ra sau khi đeo.
2. Độ trong mờ thẩm mỹ của vật liệu làm nổi bật tông màu mô bên dưới, khiến nó gần như không thể phát hiện được trong miệng. Không nhìn thấy móc trên bề mặt răng.
3. Vật liệu làm hàm nhựa dẻo có độ bền cao đến mức có thể được làm rất mỏng, tạo cảm giác thoải mái khi đeo.
4. Độ chính xác cao vì hàm nhựa dẻo được chế tạo bằng kỹ thuật đúc phun.
5. Khả năng tương thích sinh học hoàn toàn vì không chứa monome và kim loại, đây là những nguyên nhân chính gây ra phản ứng dị ứng ở vật liệu làm hàm giả thông thường.
6. Mang lại sự thoải mái hơn cho bệnh nhân. Chất liệu mềm và chắc có thể được làm mỏng hơn và có trọng lượng nhẹ so với hàm giả acrylic thông thường, thúc đẩy sự thích nghi tốt hơn của lưỡi và má với nền hàm. Các loại nhựa hiện nay có mô đun đàn hồi thấp hơn và bề mặt mềm hơn so với nhựa acrylic, nên bệnh nhân cảm thấy dễ chịu hơn khi đeo. 
7. Việc bảo quản sau khi giao hàm rất dễ dàng, khiến nó trở thành vật liệu nền hàm “thân thiện với người dùng”.
8. Nhu cầu mài chỉnh răng trụ còn lại để nhận được tựa mặt nhai như trong trường hợp móc kim loại là rất hạn chế.
9. Ngay cả khi các răng còn lại có lung lay nhẹ theo thời gian, tính dẻo của vật liệu cho phép sử dụng hàm giả mà không cần điều chỉnh nhiều.
10. Dù thường xuyên được sử dụng như một loại phục hình tạm nhưng chúng đủ bền để một số bệnh nhân đeo được trong nhiều năm.

NHƯỢC ĐIỂM CỦA HÀM NHỰA DẺO