Sử dụng composite lỏng trong nha khoa – P3 – Đèn quang trùng hợp

Xem lại phần 1 và 2 tại đây.

Đèn quang trùng hợp: Đánh giá và sử dụng

Nhiều bác sĩ cho rằng thiết bị quang trùng hợp sẽ trùng hợp tốt tất cả các loại composite mà họ đang sử dụng. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng, ngay cả khi hoạt động bình thường, không phải tất cả các thiết bị quang trùng hợp đều có khả năng trùng hợp composite như nhau.Trong hầu hết các trường hợp, bác sĩ không biết rằng đèn của mình không thể trùng hợp tốt cho phục hồi.

Bởi vì bề mặt trên cùng của nhựa gần ánh sáng nhất sẽ được trùng hợp rất dễ dàng, thoạt nhìn có vẻ như bất kỳ ánh sáng lưu hóa nào cũng sẽ đạt được kết quả phù hợp, nhưng điều này không tính đến những gì xảy ra ở phần dưới cùng của phục hồi.

Điều kiện trùng hơp

Một loạt thuật ngữ đo bức xạ SI (hệ thống đơn vị quốc tế) được sử dụng để mô tả ánh sáng phát ra từ đèn trùng hợp.

Thuật ngữ thường được sử dụng là bức xạ, được mô tả bằng đơn vị công suất trên một đơn vị diện tích (mW/cm2). Đôi khi bức xạ được gọi không chính xác là mật độ hoặc cường độ năng lượng; nhưng những thuật ngữ này không còn được sử dụng nữa.

Người ta khuyến nghị rằng thiết bị thạch anh-vonfram-halogen (QTH) phải cung cấp mức bức xạ tối thiểu là 400 mW/cm2 để trùng hợp đầy đủ lượng nhựa tăng dần từ 1,5 đến 2 mm.

Khi bức xạ được nhân với mức phơi sáng theo thời gian, nó cung cấp mức tiếp xúc bức xạ hoặc năng lượng trên một đơn vị diện tích (joules/cm2).

Hầu hết các loại composite nha khoa cần khoảng 16 J/cm2 tiếp xúc với bức xạ để được trùng hợp đầy đủ, nhưng tùy thuộc vào nhãn hiệu, màu sắc và độ mờ của composite, giá trị này dao động từ 6 J/cm2 đến 24 J/cm2.

Công suất và bức xạ

Mặc dù giá trị bức xạ là thuật ngữ phổ biến được sử dụng để mô tả ánh sáng phát ra từ đèn quang trùng hợp, nhưng nó chỉ cung cấp rất ít thông tin về hiệu suất của đèn.

Hiện nay người ta biết rằng bức xạ không được phân bố đồng đều ở phần đầu đèn. Có thể có một đèn trùng hợp công suất thấp nhưng mang lại hiệu quả bức xạ cao chỉ đơn giản bằng cách sử dụng đường kính đầu đèn nhỏ 6 hoặc 7 mm (so với 9 hoặc 10 mm). Đường kính đầu nhỏ như vậy được thấy ở nhiều loại đèn giá rẻ.

Mặc dù chênh lệch 3 mm về đường kính có vẻ không nhiều nhưng thực tế nó làm giảm một nửa diện tích của đầu đèn, từ 0.79 cm² đối với đầu có đường kính 10 mm đến 0.38 cm² đối với đầu có đường kính 7 mm. Do đó, đèn trùng hợp sử dụng đầu đèn 7 mm chỉ cần cung cấp một nửa công suất để mang lại cùng mức bức xạ.

Nguồn sáng

Hai đèn có thể cùng một công suất nhưng phát ra quang phổ rất khác nhau tùy thuộc vào nguồn. Trước kia, loại đèn trùng hợp phổ biến nhất sử dụng nguồn sáng QTH. Nguồn sáng này rất giống với bóng đèn máy chiếu slide. Đèn trùng hợp bằng đi-ốt phát quang (LED) hiện đang chiếm lĩnh thị trường do hiệu quả hơn và có thể được sử dụng pin.

Sự phát xạ quang phổ từ ánh sáng và các yêu cầu về quang phổ của nhựa phải phù hợp để đảm bảo quá trình trùng hợp tối ưu.

Nhu cầu này đã dẫn đến sự phát triển của đèn LED “đa sóng” thương mại thế hệ thứ ba sử dụng hai hoặc nhiều loại bộ phát LED khác nhau để tạo ra hai đỉnh bước sóng trở lên.

Bởi vì các nhà sản xuất hiếm khi tiết lộ tất cả các thành phần độc quyền được sử dụng trong composite nên có lẽ tốt nhất là giả định rằng nếu nhà sản xuất composite cũng đồng thời sản xuất đèn quang trùng hợp LED đa sóng thì composite đó sẽ được hưởng lợi từ việc sử dụng đèn quang trùng hợp LED đa sóng đó (ví dụ: Bluephase Style, Ivoclar Vivadent hoặc VALO Cordless, Ultradent).

Ngược lại, nếu nhà sản xuất chỉ bán đèn quang trùng hợp có bước sóng cực đại (ví dụ: 3M ESPE), thì composite khó có thể được hưởng lợi từ việc sử dụng đèn quang trùng hợp LED đa sóng.

Ảnh hưởng của khoảng cách từ đầu đèn đến bề mặt composite

Các giá trị bức xạ do nhà sản xuất công bố thường được đo ở đầu đèn. Những giá trị này có thể khiến chúng ta nghĩ là đang sử dụng ánh sáng trùng hợp “mạnh”, nhưng lượng bức xạ thấp hơn đáng kể có thể chạm tới bề mặt composite, thường cách đầu đèn từ 2 đến 8 mm. Hình dưới đây minh họa cách chùm ánh sáng từ ba đèn phân tán khác nhau khi khoảng cách từ đầu đèn tăng lên.

Bác sĩ nên biết khoảng cách lâm sàng ảnh hưởng như thế nào đến bức xạ được cung cấp bởi ánh sáng trùng hợp.

Trên thực tế, việc trùng hợp bằng ánh sáng không đủ có thể là nguyên nhân quan trọng dẫn đến sự hư hỏng sớm của phục hồi composite xoang II ở viền nướu mặt bên.

Vùng viền nướu là khu vực có nguy cơ cao bị sâu răng tái phát, cũng là vùng khó điều trị nhất để tiếp cận với ánh sáng và cách xa nguồn sáng nhất.

Do đó, composite ở đây sẽ nhận được lượng ánh sáng ít nhất và có thể chưa được trùng hợp. Các nghiên cứu kết luận rằng khi trùng hợp keo dán ở các xoang mặt bên sâu bằng ánh sáng có bức xạ 600 mW/cm2, thời gian trùng hợp nên tăng lên 40 đến 60 giây để đảm bảo quá trình trùng hợp tối ưu.

Hướng và thiết kế của đầu đèn có thể có tác động đáng kể đến lượng ánh sáng và năng lượng được cung cấp cho phục hồi, từ đó ảnh hưởng đến tính chất vật lý của composite và độ bền dán trên răng.

Ngoài ra, bằng cách sử dụng tính năng định hình chùm tia, hình dưới đây minh họa cách ánh sáng phát ra từ một số đèn có thể không bao phủ toàn bộ phục hồi, nghĩa là các xoang mặt bên có thể nhận được lượng ánh sáng không đủ.

Hiệu quả của việc đào tạo

Hiện tại, việc đào tạo nha sĩ, sinh viên nha khoa và trợ thủ nha khoa thường không đầy đủ để đảm bảo rằng đèn quang trùng hợp được sử dụng đúng cách trong miệng.

Trong khi các tài liệu đào tạo thường bao gồm các mô tả phức tạp về các kỹ thuật nhiều bước để thao tác và đắp lớp vật liệu, thì ở giai đoạn quan trọng nhất của kỹ thuật – trùng hợp bằng ánh sáng – các tài liệu đó thường chỉ ngắn gọn là: “chiếu đèn trùng hợp”. Không phải chỉ đơn giản là nhắm đèn trùng hợp hướng vào răng và bật nó lên trong khi không chú ý đến việc trùng hợp thực sự.

Độ đồng đều của chùm sáng

Vì ánh sáng phát ra từ đèn không thể được mô tả đầy đủ bằng một giá trị bức xạ duy nhất nên máy phân tích chùm tia laser gần đây đã được sử dụng để đo ánh sáng được phát ra từ đèn trùng hợp.

Đối với nhiều đèn LED, ánh sáng phát ra không được phân bố đều trên đầu đèn. Hình dưới đây minh họa cách một số đèn mang lại bức xạ cao ở trung tâm của đầu đèn và bức xạ thấp ở những vị trí khác.

Một số nghiên cứu chỉ ra các hình ảnh được chia tỷ lệ của biên dạng chùm tia lên trên cùi răng để chứng minh các vùng của cùi răng không nhận được đủ lượng bức xạ để trùng hợp composite nha khoa.

Trong một số trường hợp, năng lượng ánh sáng đến viền nướu và các xoang mặt bên có thể không đủ để đảm bảo sự trùng hợp hoàn toàn của keo dán hoặc composite, đặc biệt nếu sử dụng ánh sáng không đồng nhất và toàn bộ phục hồi chỉ nhận được một lần tiếp xúc với ánh sáng (xem lại hình 2 và hình 4).

Đối với những loại đèn khác đã được chứng minh là phân bố bức xạ đồng đều trên đầu đèn; nếu đầu đèn đủ rộng, ánh sáng có thể mang lại bức xạ đồng đều và lượng bức xạ đủ để trùng hợp toàn bộ phục hồi. Đây là loại thông tin rất quan trọng khi quyết định mua đèn trùng hợp.

Cân nhắc về nhiệt độ

Bác sĩ không được tùy tiện tăng thời gian tiếp xúc để đảm bảo quá trình trùng hợp hoàn toàn trừ khi hiểu được tác động nhiệt của việc truyền một lượng lớn năng lượng đến răng. Đèn LED có thể tạo ra nhiệt độ đáng kể.

Đèn LED thế hệ đầu tiên được bán trên thị trường thường được quảng cáo là đèn “mát” tạo ra mức tăng nhiệt độ trong tủy răng ít hơn so với đèn QTH. Tính năng này chỉ đúng vì công suất đầu ra thấp từ các thế hệ đầu tiên của các đèn LED này.

Khi công suất phát ra từ các đèn LED tăng lên, khả năng tạo ra các nhiệt độ gây hại cho tủy và mô miệng cũng tăng lên, đặc biệt khi sử dụng các đèn mạnh này trong 10 giây trở lên. Khi tủy răng có nguy cơ bị ảnh hưởng cao hơn, chẳng hạn như trong các tổn thương sâu răng có ít ngà răng phía trên, cần cân nhắc lựa chọn thiết bị đèn và cách thức trùng hợp.

Cần phải làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất vì đèn mạnh có thể được sử dụng một cách an toàn trong thời gian phơi sáng ngắn chứ không phải trong 10 hoặc 20 giây mà nha sĩ thường áp dụng.

Khuyến cáo khi trùng hợp kéo dài, răng nên được thổi mát, hoặc bác sĩ nên đợi ít nhất 1 đến 2 giây giữa mỗi lần chiếu đèn. Dù như vậy, bác sĩ vẫn cần cẩn thận khi thực hiện chiếu đèn, vì nhiệt từ đèn mạnh vẫn có thể gây bỏng mô.

Mối nguy hiểm ánh sáng xanh

Gần đây, người ta lo ngại rằng việc tiếp xúc nhiều lần với ánh sáng xanh cường độ cao từ đèn trùng hợp có thể khiến nhân viên nha khoa có nguy cơ bị tổn thương mắt. “Mối nguy hiểm từ ánh sáng xanh” này lớn nhất ở bước sóng 440 nm, nằm trong phạm vi đầu ra của tất cả các thiết bị đèn trùng hợp nha khoa.

Các chuyên gia nha khoa phải nhận thức được mối nguy hiểm này và sử dụng biện pháp bảo vệ thích hợp. Ánh sáng xanh được truyền qua môi trường mắt và được võng mạc hấp thụ. Trong khi mức độ ánh sáng xanh cao gây bỏng võng mạc ngay lập tức và không thể phục hồi, thì việc tiếp xúc lâu dài với mức độ ánh sáng xanh thấp có thể làm tăng tốc độ lão hóa võng mạc và có thể đẩy nhanh quá trình thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác.

Một nghiên cứu gần đây cho thấy nhân viên nha khoa có thể dễ dàng đạt tới những giới hạn này trong ngày làm việc bình thường có sử dụng đèn trùng hợp công suất cao, trừ khi có đeo kính bảo hộ màu cam thích hợp.

Lưu ý rằng thời gian tiếp xúc này là đối với những người có độ nhạy sáng bình thường; còn bệnh nhân hoặc nhân viên nha khoa đã phẫu thuật đục thủy tinh thể hoặc đang dùng thuốc cảm quang có khả năng bị tổn thương võng mạc cao hơn và tổn thương mắt có thể xảy ra với thời gian tiếp xúc thậm chí còn ngắn hơn.

Kính lọc ánh sáng xanh tốt (tấm chặn màu xanh cam) đã được chứng minh là có tác dụng giảm sự truyền ánh sáng dưới 500 nm xuống dưới 1%. Khi sử dụng kính này, bác sĩ có thể quan sát một cách an toàn những gì mình đang làm trong lúc đang chiếu đèn.

Thật không may, mặc dù thực tế là hầu hết các nhà sản xuất đèn đều cung cấp kính bảo vệ này nhưng những vật dụng này không được sử dụng phổ biến và nghiêm túc.

Giám sát

Khi đèn quang trùng hợp được kích hoạt, bác sĩ không thể đánh giá số lượng và chất lượng của ánh sáng được phát ra để trùng hợp phục hồi. Độ sáng của ánh sáng xanh và bề mặt cứng có thể mang lại cảm giác an toàn sai lầm rằng ánh sáng đang trùng hợp tốt vật liệu phục hồi. Để đèn chiếu hoạt động tối ưu, cần đánh giá thường xuyên trạng thái đèn.

Kiểm soát lây nhiễm

Các bác sĩ cần nên sử dụng các phương tiện kiểm soát lây nhiễm để bao bọc đèn chiếu và dẫn hướng ánh sáng.

Thật không may là nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng một số tấm chắn có thể làm giảm bức xạ từ đèn chiếu lên tới 40%, và điều quan trọng là không đặt đường nối của ống bọc bảo vệ lên đầu đèn vì sẽ làm giảm thêm lượng ánh sáng phát ra.