Phương pháp đơn giản để cố định răng cửa trật khớp hoặc bật khỏi ổ răng

Sau những chấn thương ở răng, chẳng hạn như trật khớp hoặc răng rơi khỏi ổ răng, việc cố định răng (nẹp răng) là điều quan trọng hàng đầu. Yêu cầu khi nẹp răng phải đảm bảo:

•  Lực thụ động, không tác động lực chủ động lên răng.
• Cho phép răng di chuyển sinh lý.
• Không gây hại cho mô mềm.
• Không ảnh hưởng xấu đến khớp cắn.
• Cho phép thực hiện điều trị nội nha nếu cần thiết.
• Dễ vệ sinh.
• Dễ tháo

Có nhiều vật liệu khác nhau được sử dụng để nẹp và cách điều trị, theo dõi về cơ bản là giống nhau.

Khi chấn thương gây bật răng ra khỏi ổ rănng, máu chảy cũng như nước bọt sẽ tạo ra sự kết dính giữa các răng khiến cho việc sử dụng bất kỳ loại vật liệu composite nào cũng khó khăn vào lúc đó.

Bệnh nhân nhi thường khóc, sợ hãi và có thể gặp khó khăn trong việc vượt qua chấn thương sau một cuộc hẹn khám răng kéo dài. Do vậy chúng ta phải điều trị răng chấn thương một cách nhanh chóng và chính xác nhất có thể.

Phương pháp cố định đơn giản mà tác giả sử dụng

• Cố định răng bằng composite quang trùng hợp (Light Fix [Sun Medical Co Ltd]).
• Lấy dấu.
• Làm khay duy trì (loại cứng, dày 1 mm).
• Giao khay duy trì trong vòng 8 tiếng sau chấn thương.
• Đeo khay duy trì cả ngày trừ khi đánh răng (trong 28 ngày)
• Kiểm tra độ lung lay răng sau 1, 7, 14 và 21 ngày.
• Trong trường hợp răng trật khớp, thực hiện kiểm tra độ sống tủy răng bằng điện (EPT) (thang điểm từ 1 đến 10) sau 1, 7, 14 và 21 ngày.
• Kiểm tra sự di chuyển của răng, gõ, sờ, thăm dò, thử tủy EPT và chụp X quang quanh chóp sau 28 ngày.

Báo cáo ca lâm sàng

Ca lâm sàng 1

Bệnh nhân là một bé gái 5 tuổi bị ngã đè lên chai nước khi đang uống nước và bị bật răng cửa sữa bên trái ra ngoài. Nhân viên chăm sóc trẻ đã rửa răng bằng nước máy và làm sạch chất bẩn trên răng, loại bỏ màng nha chu. 

Răng được đặt lại và cố định bằng composite quang trùng hợp, sau đó lấy dấu. Bệnh nhân quay lại phòng khám nha khoa 3 tiếng sau đó và nhận khay duy trì. 

Dặn dò phụ huynh để cho bệnh nhân phải đeo hàm duy trì cả ngày trừ lúc đánh răng. Răng được kiểm tra sau 1, 7, 14 và 21 ngày và chụp X quang sau 28 ngày. Điều trị nội nha được thực hiện sau khi răng đã ổn định.

Quá trình theo dõi 12 tháng trong giới hạn bình thường (hình 1f).

Ca lâm sàng 2

Bệnh nhân nữ 24 tuổi bị ngã khiến răng cửa giữa hàm trên bên trái bị lệch sang một bên. Sáng hôm sau, bệnh nhân đến phòng khám, được cố định bằng composite quang trùng hợp và lấy dấu.

Sáu tiếng sau, bệnh nhân quay lại và nhận hàm duy trì.

Bệnh nhân được hướng dẫn đeo hàm duy trì cả ngày trừ khi đánh răng. Các thử nghiệm độ sống tủy được thực hiện sau 1, 7, 14 và 21 ngày. Kiểm tra độ lung lay răng, gõ, sờ, thử tủy EPT và chụp X quang sau 28 ngày. Răng có độ lung lay +1 theo chiều ngoài trong và không có đáp ứng với thử nghiệm tủy EPT.

Ba tháng sau, răng đã được trám phục hồi và đáp ứng EPT (8/10). Tại thời điểm tái khám sau 4 tháng, răng đáp ứng với EPT (4/10). Sau 5 tháng, ghi nhận có lỗ dò. Răng không đáp ứng với EPT. Tổn thương quanh chóp được nhìn thấy trên X quang.

Răng được chẩn đoán là hoại tử tủy và điều trị tủy được thực hiện trong 2 lần hẹn. Một tháng sau (6 tháng sau khi chấn thương xảy ra), lỗ dò biến mất và chụp X quang cho thấy quá trình lành thương (hình 2).

Ca lâm sàng 3

Bệnh nhân nữ 42 tuổi bị ngã khiến răng cửa giữa hàm trên bên trái bị lệch về phía vòm miệng. Đường gãy xương ổ răng ở phía khẩu cái được thấy trên CBCT.

Răng được nắn chỉnh và cố định bằng composite quang trùng hợp rồi lấy dấu. Hai tiếng sau, bệnh nhân quay lại và nhận khay duy trì. Bệnh nhân được hướng dẫn đeo khay duy trì cả ngày trừ khi đánh răng.

Các thử nghiệm tủy được thực hiện sau 7 và 28 ngày. Đánh giá độ lung lay răng, gõ và sờ, thử tủy EPT và chụp X quang được thực hiện sau 28 ngày.

Sau 28 ngày theo dõi, răng hơi lung lay và không đáp ứng với thử tủy EPT. Sau 2 tháng theo dõi, răng không bị đổi màu, không lung lay, âm tính với EPT và hơi nhạy cảm khi gõ. Không có tổn thương quanh chóp trên X quang và không có lỗ dò. Sau 3 tháng theo dõi, răng đã đáp ứng với EPT (9/10) và có cảm giác đau nhẹ khi gõ.

Sau 4 tháng theo dõi, răng đã phản ứng với EPT (9/10) và không còn nhạy cảm với gõ.

Bàn luận

Bệnh nhân chấn thương thường đến phòng khám nha khoa trong trường hợp khẩn cấp. Họ thường là những bệnh nhân trẻ tuổi, sợ hãi và khó hiểu những gì chúng ta đang làm cũng như khó tuân thủ theo những hướng dẫn của chúng ta.

Mục tiêu của nha sĩ điều trị là loại bỏ bất kỳ chất bẩn nào khỏi khoang miệng, đồng thời phục hồi và cố định các răng bị trật, bán trật hoặc bị bật ra khỏi ổ răng. Có thể khó khăn trong cuộc hẹn khẩn cấp để tạo được sự kết dính tốt giữa răng với composite, nhưng việc làm này rất quan trọng để lấy dấu và làm khay duy trì

Lý tưởng nhất là thực hiện lấy dấu kỹ thuật số, sẽ làm giảm đáng kể nguy cơ chấn thương thêm cho răng. Bệnh nhân và người giám hộ/cha mẹ được hướng dẫn luôn cho bệnh nhân (nếu nhỏ tuổi) đeo khay duy trì ngoại trừ khi đánh răng trong thời gian 28 ngày.

Bệnh nhân người lớn có thể không cần phải cố định 28 ngày.

Nguồn: https://www.dentistrytoday.com/a-simple-treatment-to-stabilize-incisors-after-luxation-or-avulsion/