October 29, 2020

Nhasiupdate

chuyên trang RHM

Các bất thường về giải phẫu răng – P1

Răng dung hợp (fusion)

Xảy ra khi 2 mầm răng riêng rẽ nhập lại với nhau. Phần răng dung hợp thường chỉ chứa ngà và đôi khi chứa cả men. Tỉ lệ gặp trên răng sữa cao hơn gấp 5 lần so với răng vĩnh viễn và thường xuất hiện cả 2 bên hơn là 1 bên. Răng thường bị ảnh hưởng nhiều nhất là các răng cửa. Răng dung hợp thường có 1 rãnh khá sâu chạy dọc theo mặt ngoài hoặc mặt trong và 1 khía ở rìa cắn tại vị trí mà 2 răng hợp lại. Trên phim X quang, răng dung hợp có 2 buồng tủy riêng biệt.

Hình 22.3. Răng dung hợp.

 

Răng sinh đôi (gemination)

Xảy ra khi 1 mầm răng có khuynh hướng chia thành 2 răng, nhưng sự phân chia này không hoàn toàn. Tỉ lệ gặp ở răng sữa cao gấp 5 lần so với răng vĩnh viễn. Răng hay gặp nhất là răng cửa sữa hàm dưới và răng cửa vĩnh viễn hàm trên, bị 1 bên nhiều hơn 2 bên. Răng sinh đôi cũng hay có rãnh dọc theo mặt ngoài hoặc mặt trong, khía ở rìa cắn. Trên lâm sàng rất khó chẩn đoán phân biệt giữa răng dung hợp với răng sinh đôi. Trên phim thì thấy răng sinh đôi chỉ có 1 buồng tủy rất rộng, chân răng to, thân răng chẻ đôi. Tuy vậy vẫn còn nhiều biến thể khác.

Hình 22.4. Răng cửa bên hàm dưới sinh đôi.

 

Hình 22.5. Răng dung hợp (trái) và răng sinh đôi (phải).

 

Răng song sinh (twinning)

Xảy ra khi 1 mầm răng riêng lẻ chia đôi hoàn toàn tạo thành 2 răng riêng biệt nhưng giống hệt nhau, kích thước hơi nhỏ hơn bình thường. Răng song sinh rất hiếm gặp. Răng song sinh rất khó phân biệt với răng dư. Chẳng hạn như trong hình 20.2, rất khó để xác định răng cửa bị dư là kết quả của 1 mầm răng sinh đôi hay phát triển từ 1 mầm răng dư khác mà ra.

Hình 20.2. Răng cửa dư.

 

Hình 22.6. Răng song sinh.

 

Răng liên trưởng (concrescence)

Xảy ra khi phần cement chân răng của 2 răng kế cận dính lại với nhau, do các yếu tố môi trường hay các yếu tố trong quá trình phát triển tác động lên răng khi chân răng đã hoàn thành. Chẳng hạn như chen chúc răng, viêm nhiễm, chấn thương làm tiêu vách xương ổ. Răng liên trưởng có thể xảy ra giữa 2 răng bình thường, 1 răng bình thường với 1 răng dư hoặc giữa 2 răng dư với nhau. Răng liên trưởng thực sự, xảy ra trong quá trình hoàn tất chân răng, hay gặp giữa R7 và R8 hàm trên khi thiếu chỗ. Răng liên trưởng mắc phải, xảy ra sau khi răng đã phát triển hoàn tất nhưng tăng sản cement (hypercementosis) do viêm nhiễm. Răng liên trưởng khá quan trọng đối với chỉnh nha và nhổ răng. Ví dụ khi nhổ răng khôn có thể gây dịch chuyển R7 liên trưởng. Phẫu thuật cũng không giúp tách rời 2 răng liên trưởng được.

Hình 22.7. Răng liên trưởng (concrescence) giữa R7 và R8 hàm trên.

 

Hình 22.1. So sánh răng sinh đôi, răng dung hợp, răng song sinh và răng liên trưởng.

 

Đọc tiếp phần 2 tại đây.

Nguồn: Color Atlas of Common Diseases – Robert P. Langlais, Craig S. Miller, Jill S. Gehrig.