January 15, 2021

Nhasiupdate

chuyên trang RHM

Các bất thường về hình dạng răng

Răng nhỏ (microdontia)

Răng có kích thước nhỏ hơn bình thường, gặp ở cả 2 bên hơn là 1 bên, có tính di truyền và liên quan đến thiếu răng (hypodontia). Răng thường bị ảnh hưởng nhất là răng cửa bên hàm trên, thường được gọi là răng nón do hình dạng của nó. Nhóm răng thường bị ảnh hưởng tiếp theo là răng khôn. Chứng răng nhỏ có thể có liên hệ với tình trạng tuyến yên kém phát triển hoặc điều trị ung thư trong giai đoạn phát triển của răng.

Hình 21.1. Răng nhỏ: răng cửa bên hình nón.

 

Hình 21.2. Răng nhỏ: X quang răng cửa bên hình nón.

 

Răng to (macrodontia)

Là những răng có kích thước lớn hơn bình thường, ít gặp hơn chứng răng nhỏ (microdontia). Chứng răng to có thể xuất hiện ở 1 răng, 1 vài răng hoặc thậm chí toàn bộ răng. Thường gặp ở răng cửa giữa và răng khôn hàm dưới, ở bệnh nhân có hội chứng phì đại nửa người (hemihypertrophy), trong đó 1 nửa cơ thể của bệnh nhân có kích thước lớn hơn bên kia, kể cả răng. 1 răng có kích thước lớn có thể bị ảnh hưởng bởi sự dung hợp răng (fusion) hoặc răng sinh đôi (gemination). Chứng răng to rất hiếm gặp, đôi khi thấy ở những bệnh nhân quá phát tuyến yên.

Hình 21.3. Răng to: răng cửa bên sinh đôi (gemination).

 

Răng trong răng (dens in dente)

Thân răng hoặc chân răng có 1 rãnh sâu hoặc nếp gấp xâm lấn ngược vào bên trong. Răng hay gặp nhất là răng cửa bên hàm trên, tiếp theo là các răng cửa giữa, răng mesioden. Trên X quang có thể thấy 1 lớp men hình bầu hoặc hình giọt nước phát triển về phía đường nối men – cement.

Hình 21.4. A. Răng trong răng.

 

Hình 21.4. B. Răng trong răng: hình ảnh dạng giọt nước.

 

Múi Carabelli

Là múi phụ nằm ở phía gần và phía dưới mặt trong răng cối lớn hàm trên, thường gặp nhất là R6 trên, đôi lúc thấy ở R7 và cả răng cối sữa, đối xứng 2 bên. Chủ yếu gặp trên người da trắng, ít gặp ở người châu Á. Giữa múi Carabelli và mặt trong của răng luôn luôn có 1 rãnh khá sâu, rãnh này thường được chứng minh là dễ sâu và dễ nhiễm màu. Khi bệnh nhân vệ sinh răng kém hoặc chế độ ăn nhiều đường thì khuyến cáo nên chỉ định trám phòng ngừa.

Múi phụ Leong

Là múi phụ có dạng hình tròn, phát triển từ rãnh trung tâm mặt nhai hoặc gờ trong của múi ngoài các răng cối lớn và cối nhỏ vĩnh viễn. Múi phụ này đặc biệt hay xuất hiện ở răng cối nhỏ hàm dưới. Thành phần của múi phụ Leong có cả men, ngà và buồng tủy lồi lên. Những răng này dễ bị lộ tủy sau chấn thương, mòn răng hoặc sau khi mài sửa soạn cùi răng.

Hình 21.5. Múi phụ Leong R35.

 

Múi phụ Protostylid

Là 1 múi phụ nằm ở mặt ngoài của răng, hay gặp nhất là múi gần ngoài răng cối lớn. Răng nanh bị ảnh hưởng thì được mô tả bằng thuật ngữ “cối nhỏ hóa” (premolarrization), răng cối nhỏ bị ảnh hưởng thì được mô tả bằng “cối lớn hóa” (molarization).

Hình 21.6. Múi phụ Protostylid ở mặt ngoài R7.

 

Múi Talon

Là múi phụ gặp ở mặt trong các răng trước, tạo ra phần cingulum rất to. Tỉ lệ gặp nhiều ở răng cửa vĩnh viễn hàm trên. Múi Talon rất dễ gây ảnh hưởng đến khớp cắn, đồng thời rãnh tạo ra do múi dễ gây sâu răng.

Hình 21.7. Múi Talon mặt trong răng cửa.

 

Hình 21.8. X quang của bệnh nhân hình 21.7.

 

Xem thêm các bất thường về giải phẫu răng

Nguồn: Color Atlas of Common Diseases – Robert P. Langlais, Craig S. Miller, Jill S. Gehrig.