Mũi khoan nha khoa

Mũi khoan nha khoa là dụng cụ kim loại mà chúng ta sử dụng hàng ngày để khoan cắt, mài giũa và đánh bóng, với tần suất gần như là thường xuyên nhất trong nha khoa. Mũi khoan được sử dụng kèm với tay khoan. 

Có bao nhiêu loại mũi khoan nha khoa là một câu hỏi khó trả lời vì mũi khoan được tạo thành từ hàng trăm loại với số lượng không ngừng tăng lên mỗi năm.

Nhiều khi, do thiếu kiến ​​thức hoặc thiếu tìm hiểu nghiên cứu, cả những chuyên gia nha khoa tiên tiến nhất và những bác sĩ mới bắt đầu đều có thể bỏ lỡ những hình mẫu mũi khoan giúp tạo điều kiện thuận lợi đáng kể cho công việc tại phòng khám nha khoa và labo của mình.

Bởi vì có tới hơn 5.000 loại mũi khoan được thiết kế đặc biệt cho các lĩnh vực nha khoa khác nhau, chúng khác nhau về cả hình dạng, kích thước hoặc vật liệu, khiến cho mũi khoan trở thành một trong những sản phẩm phong phú nhất trong nha khoa.

Vì lý do này, mũi khoan nha khoa có mã tiêu chuẩn (hay mã ISO) mà tất cả các nhà sản xuất đều sử dụng theo cách tương tự và do đó giúp chúng ta dễ dàng xác định chính xác mũi khoan cần thiết. Mã ISO được tạo ra có tính đến các thông số khác nhau của mũi khoan và giúp phân biệt các loại mũi khoan nha khoa khác nhau.

Phân loại ISO của mũi khoan nha khoa

Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO), một liên đoàn toàn cầu của các tổ chức tiêu chuẩn quốc gia, đã giới thiệu một hệ thống đánh số mới được công nhận rộng rãi cho mũi khoan nha khoa vào năm 1979. Sự phân loại này tạo ra sự nhất quán và rõ ràng giữa các nhà sản xuất.

Phân loại ISO cung cấp các mã nhận dạng cụ thể cho các phần của mũi khoan. Trong hệ thống ISO, mũi khoan được mã hóa bằng số gồm 15 chữ số, giúp dễ dàng xác định chính xác bất kỳ mũi khoan cụ thể nào. Mã ISO bao gồm 5 phần sau, mỗi phần được biểu thị bằng mã gồm 3 chữ số:

1. Phân loại mũi khoan nha khoa theo loại vật liệu

Thành phần của mũi khoan nha khoa là một yếu tố quan trọng cần cân nhắc. Trước đây chúng được làm bằng thép, nhưng ngày nay các vật liệu mới đã xuất hiện mang lại chất lượng cắt và độ bền được cải thiện. Chúng ta có thể phân biệt hai loại chính:

a. Mũi khoan Cacbua Vonfram (mũi Tungsten carbide hay mũi Carbide): Mũi carbide theo tiêu chuẩn ISO được phân biệt bằng mã ISO 500.

Tungsten carbide đang trở thành vật liệu thay thế cho các loại mũi khoan bằng thép trước đây do có độ cứng gấp 3 lần thép khi cắt trên nhiều vật liệu khác nhau, bao gồm Titan, vàng, kim loại nha khoa và xương.

Mũi carbide tungsten có hiệu suất cao, đồng thời có độ bền cao nhờ đặc tính kháng mòn vượt trội. Thiết kế đầu cắt tạo ra ít mảnh vụn khi sử dụng, làm tăng hiệu quả cắt thay vì mài như mũi khoan kim cương, nên mang lại bề mặt mịn hơn nhiều so với mũi khoan kim cương.

b. Mũi khoan kim cương: Kim cương là vật liệu tự nhiên cứng nhất mà con người biết đến hiện nay và do đó, là vật liệu được lựa chọn khi làm mòn mô cứng nhất trong cơ thể con người là men răng. Mũi khoan kim cương có cán bằng thép và đầu làm việc được phủ hạt kim cương tự nhiên hoặc tổng hợp.

Phần lớn mũi khoan nha khoa bán trên thị trường đều được làm bằng kim cương tổng hợp và hiếm khi gặp mũi khoan kim cương tự nhiên. Các nhà sản xuất sử dụng kim cương tự nhiên thường nhấn mạnh đặc điểm này vì nó mang lại chất lượng, hiệu quả và độ bền cao hơn cho mũi khoan. Tất nhiên, giá thành của mũi khoan với kim cương tự nhiên sẽ cao hơn giá của mũi khoan có kim cương tổng hợp.

Mũi khoan kim cương, theo tiêu chuẩn ISO, được phân biệt bằng mã ISO 806.

Nhìn chung mũi khoan Carbide và kim cương có chức năng khác nhau. Mỗi loại đều có những lợi ích và điểm yếu riêng khiến cả hai đều trở thành một phần quan trọng trong kho vũ khí của các bác sĩ nha khoa.

Khi sử dụng mũi khoan Carbide, mũi khoan sẽ sử dụng những lưỡi cắt nhỏ để cắt răng trong khi với mũi khoan kim cương thì là mài răng xuống và để lại bề mặt thô ráp cần được đánh bóng về sau bằng một dụng cụ riêng.

Mũi khoan kim cương rất phù hợp để cắt bỏ vật liệu phục hồi bằng sứ. Một trong những hạn chế của mũi khoan kim cương là chúng không lý tưởng để sử dụng trên các vật liệu kim loại vì dễ bị cùn đi trong quá trình làm việc cũng như tạo nhiệt quá nóng. Mũi khoan kim cương có tuổi thọ ngắn, nhanh mòn và dễ dẫn đến bám bẩn làm công dụng cắt giảm rõ ràng.

Mũi khoan Carbide có ưu điểm là khả năng cắt xuyên qua kim loại, tiết kiệm thời gian nhờ hiệu suất đa chức năng của chúng. Ngoài ra cũng có thể được sử dụng để tạo xoang, sửa soạn xoang để trám răng, loại bỏ vật liệu trám cũ, tạo hình xương, cắt nhổ răng khôn lệch và tách mão răng khỏi cầu răng. Chúng để lại bề mặt mịn hơn mũi kim cương. 

Do mũi khoan Carbide sử dụng lưỡi cắt nên chúng có thể giảm độ rung (“tiếng ồn”) nên từ đó ít gây khó chịu cho bệnh nhân.

Mũi khoan Carbide dùng với tay khoan khuỷu có thể được sử dụng cắt kẽ răng trong chỉnh nha, loại bỏ xi măng gắn mắc cài an toàn với mức độ tổn hại tối thiểu lên men răng cũng như để đánh bóng men răng sau đó.

2. Phân loại mũi khoan theo cán